Erfgoeddag 2026: HAHA humor
- 26 april 2026
Onder het motto HAHA Humor draait Erfgoeddag 2026 helemaal om lachen, grappen en grollen. Van de spot van de nar tot de knipoog van een internetmeme: humor is overal. Soms ontwapenend, soms helemaal raak, en soms net op (of over) het randje. Ook in wetenschap speelt humor een rol. Soms als onderzoeksobject: ‘kan je humor meten?’ of ‘bestaat de ultieme mop?’, maar nog vaker als onbedoeld bijproduct.
De vaste tentoonstelling en tijdelijke expo BORDERS van het GUM & Plantentuin zijn op Erfgoeddag gratis te bezoeken.
•ᴗ• Geef er een graai aan | ontwerp je animatie
•ᴗ• Grappig geladen | test de Van De Graaf Generator
•ᴗ• De lachvogel
•ᴗ• HAHA Lachyoga
•ᴗ• BORDERS | Kent humor grenzen?
Geef er een draai aan
Bij GUM & Plantentuin kan je op Erfgoeddag jouw eigen tekenfilm maken, gebaseerd op het principe van een fenakistiscoopschijf. Glijdt het hoofdpersonage uit op een bananenschil of stapt die in een drol? Jij kiest de mop. Als het maar om te lachen is!
De fenakistiscoop is een uitvinding van de Belgische natuurkundige Joseph Plateau (1801-1883). Het is het allereerste toestel waarmee je bewegend beeld kan tonen. Meestal bestaat een fenakistiscoop uit een spiegel waarvoor een beeldschijf met tekeningen erop gemonteerd wordt. Als je aan de schijf draait en in de spiegel kijkt, zie je de tekeningen versmelten tot 1 bewegend beeld. Zo maak je dus een tekenfilm!
Tijdens Erfgoeddag kan je zo’n beeldschijf of tekenfilm ontwerpen. Het scenario kies je helemaal zelf. Hieronder zie je alvast een paar voorbeelden.
In de collectie van GUM & Plantentuin zitten er verschillende, prachtig geïllustreerde, originele beeldschijven voor de fenakistiscoop. Sommige ervan worden getoond in de permanente tentoonstelling bij het thema TWIJFEL.
Grappig geladen
De 18de en het begin van de 19de eeuw waren de hoogdagen van de physique amusante. Tijdens kermissen, in drukbezochte theaters en zelfs bij gegoede burgers thuis traden ‘professeurs’ op. Soms waren dat echte wetenschappers, soms ook niet. Ze amuseerden hun publiek met de nieuwste ontdekkingen op het gebied van elektriciteit en optische illusies. Het belangrijkste doel was entertainment en bijkomend het verspreiden van kennis.
Een populair toestel, dat vandaag nog steeds gebruikt wordt in de fysicalessen, is een Van De Graaf Generator. Doet het een belletje rinkelen? Het toestel kan, wanneer het aanstaat, (hoge) elektrische spanning opwekken. Wanneer je jouw handen op de bol van de generator legt, gaan al jouw haren door de spanning langzaamaan rechtop staan. Dit zorgt voor een grappig effect en geweldig leuke foto’s. Kom het uitproberen!
In de collectie van GUM & Plantentuin zitten verschillende wetenschappelijke toestellen die behoren tot de ‘physique amusante’ collectie, verzameld door Joseph Plateau. Enkele zijn te zien bij het thema KENNIS in de vaste tentoonstelling.
De lachvogel
De Kookaburra wordt ook wel eens een lachvogel genoemd. Niet omdat het zo’n grote grapjas is, maar omdat zijn roep – volgens sommigen – hard lijkt om een menselijke lach. Oordeel vooral zelf!
Om een levende Kookaburra te zien moet je naar Australië, Tasmanië, Nieuw-Zeeland of – dichterbij – naar Familiepark Harry Malter gaan. Maar om er één te horen hoef je niet eens jouw huis uit. De ‘lach’ van de Kookaburra hoor je in de openingsscène van Raiders of the Lost Ark: Indiana Jones. Terwijl het gezelschap door de Zuid-Amerikaanse jungle wandelt hoor je de vogels op de achtergrond hysterisch ‘lachen’. Reden genoeg voor vogelliefhebbers om zelf in de lach te schieten want in Zuid-Amerika komen helemaal geen kookaburras voor. Ook in The Wizard of Oz en in The lost World: Jurrasic Parc wordt de roep van een Kookaburra gebruikt om een ‘jungle soundtrack’ te creëren. Zelfs de iconische roep van Flipper De Dolfijn is in feite een Kookaburra.
In de collectie van GUM & Plantentuin zit een prachtige Laughing Kookaburra. Speciaal voor Erfgoeddag halen we hem uit het collectiedepot.
HAHA Lachyoga
Lachen is gezond. Het is een workout voor jouw hart en spieren, het beschermt tegen angst en stress, het is een natuurlijke pijnstiller en door te lachen maakt ons lichaam endorfines (gelukshormonen) aan. Lachen brengt mensen ook dichter bij elkaar. Het werkt aanstekelijk en verbindend. Samen lachen is de basis van “lachyoga”. Dat is een vorm van yoga die ontwikkeld werd door de Indische arts Madan Kataria. Het is een combinatie van ademhalingsoefeningen, lichaamsoefeningen en vooral: veel en hard lachen. Het ziet er gek uit, maar studies tonen een positief effect bij angst en depressie.
Laten we de proef op de som nemen. Bij GUM & Plantentuin kan je in het kader van Erfgoeddag een unieke lachyogasessie meevolgen. De sessie duurt 60 minuten.
10u30 & 14u30
Duur: 60 min
Vanaf 15 jaar
Bij goed weer in de Plantentuin, bij regenweer in het museum
BORDERS
In de nieuwe expo BORDERS zoeken kunstenaars en wetenschappers naar wat grenzen zijn, betekenen en hoe ze veranderen. Kom op Erfgoeddag je grenzen bevragen, verleggen en herdenken. Kent humor grenzen? Maakt het wie de grap vertelt (bijv. insider vs. outsider)? Aan de hand van een aantal stellingen proberen we jouw grenzen af te tasten.
