BORDERS Breakfast | over de figuur van de nar en grenzen aan humor
Op zondag 17 mei nodigen wij je uit op het eerste BORDERS Breakfast, een lezing mét ontbijt. In de expo zoeken kunstenaars en wetenschappers naar wat grenzen zijn, betekenen en hoe ze veranderen.
De nar is een interessante figuur die grenzen aftast en doorbreekt. Door tegelijk binnen- én buitenstaander te zijn kan de nar scherpe kritiek geven op mensen of instituten die machtiger zijn dan zichzelf.
Tijdens deze ontbijtlezing nemen drie sprekers het concept van de nar onder de loep. Wie of wat neemt vandaag een sociale narrenrol op? Hoe kan humor dienen om een outsider perspectief toch naar binnen te brengen? En zijn er grenzen aan humor?
zondag 17 mei | 10u-12u
mét ontbijt
€20 standaard, €15 MuseumPASS & UGent, €12 -26 jaar
Dit ticket geeft ook toegang tot het museum en de expo BORDERS
Overal ter wereld omringden machthebbers zich vroeger met narren. Die doorbraken de strikte hofetiquette: ze maakten gewaagde grappen, zongen oneerbiedige liedjes en droegen opvallende kleren. Als randfiguren in de gevestigde orde hadden ze een bijzondere positie: ze bekeken alles met de eigenzinnige blik van een buitenstaander en leverden vlijmscherpe kritiek op mensen die veel machtiger waren dan zijzelf. In Europa verdwenen de narren rond de achttiende eeuw, maar hun traditie leeft voort op verschillende manieren.
Dramakunstenaar Madonna Lenaert onderzoekt in haar praktijk de figuur van de (hof)nar die ze beschouwt als een liminale figuur, iemand die zich bevindt in een overgangsfase, tussen een oude en nieuwe situatie. Samen met het publiek wil ze stilstaan bij het begrip liminaliteit en wat dat voor haar betekent. De figuur van de nar wordt ook onder de loep genomen. Welke sociale rol nam deze op? Door aan het hof te leven, maar tegelijk geen deel uit te maken van de gevestigde machts- en sociale structuren, kon de nar kritische kanttekeningen maken. Madonna ziet deze sociale functie vandaag ingevuld worden op de scène: het theater als moderne spreekbuis voor maatschappijkritiek.
Om mensen een spiegel voor te houden helpt het om ze te doen lachen. Cartoonisten zijn hier heel bedreven in. Ze gebruiken satire, ironie en parodie om aan media- en maatschappijkritiek te doen. Maar komen deze vormen van humor onder druk in onze huidige – steeds complexer wordende – samenleving? Hoe kan je nog zotter doen dan de zot? Steve Michiels is cartoonist, docent en onderzoeker aan de Luca School of Arts. Hij voert artistiek onderzoek naar de 'gewenste zelfcensuur van de cartoonist' en neemt het publiek mee in zijn zoektocht naar de grenzen van humor.
Tot slot maakt communicatiewetenschapper Anke Lion ons duidelijk dat humor niet op zichzelf staat, maar een product is van de maatschappij waarin we leven. Ze onderzoekt in haar doctoraat de huidige spanningen en media debatten rond humor, identiteit en controverse, met een focus op de Vlaamse context. Door humorcontroverses centraal te stellen, laat Anke in haar werk zien wat grappen en satire onthullen over de samenleving. Welke ideeën over identiteit, ongelijkheid en maatschappelijke verandering komen daarin naar boven? Wie krijgt daarin een stem? En waar liggen de maatschappelijke grenzen van humor?
Over de sprekers
Madonna Lenaert rondde in 2023 haar masteropleiding bij KASK Drama af. Sinds haar afstuderen werkt ze als coördinator van de bacheloropleiding daar. Daarnaast is Madonna actief als dramakunstenaar en onderzoeker, lid van het feministisch makend en denkend Magdalena Collectief, co-host van de queer podcast ‘Flikker Op’, auteur van ‘Other Woman Theory’, schreef ze columns voor Etcetera en werkte ze bij VIERNULVIER aan het luik artistieke reflectie.
(c) Foto: Daan Dekeyser
Anke Lion behaalde in 2017 haar masterdiploma Communicatiewetenschappen aan de Universiteit Gent, met als specialisatie Film- en Televisiestudies. In oktober 2018 startte Anke als PhD-fellow van de Research Foundation Flanders (FWO) bij de vakgroep Communicatiewetenschappen (UGent). Haar onderzoeksproject "Just kidding? – Een kwalitatief onderzoek naar de sociaal-culturele rol en betekenis van mediacontroverses rond humor in Vlaanderen", onder begeleiding van prof. Frederik Dhaenens en prof. Daniël Biltereyst, had als doel sociaal-culturele spanningen rond humor en identiteit in een Vlaamse context te onderzoeken. Ze promoveerde in december 2025.
Steve Michiels is cartoonist, illustrator, striptekenaar en beeldend kunstenaar. Hij publiceerde in verschillende tijdschriften en kranten zoals Knack, Humo, de Standaard, De Morgen, De Tijd, NRC-Handelsblad, VPRO Magazine, Fluide Glacial en vele andere. Als docent/onderzoeker is hij verbonden aan Luca School of Arts waar hij illustratie doceert en artistiek onderzoek voert naar ‘de gewenste zelfcensuur van de cartoonist’.
